السيد محمد حسين الطهراني
247
امام شناسى (فارسى)
شكّ و حيرت و جهل و ندامت ديده نشد . امام چون بر ملكوت احاطه دارد هيچوقت اشتباه نمىكند ، و چون فعل او فعل حقّ است دچار ترديد و تحيّر نمىشود ، و در كردهء خود پشيمان و نادم نمىگردد ؛ چون خدا در كار خود تحيّر و ندامت ندارد . افرادى كه ندامت و پشيمانى پيدا مىكنند ، راجع به جهل آنها هنگام عمل است كه جهتى از جهات در نزد آنها پسنديده بهنظر مىرسد ، و بلادرنگ مبادرت به آن عمل مىكنند ، و سپس كه نقاط ضعف و تاريكى براى آنها روشن شد ، كه در حين عمل مخفى بوده است ، نادم و پشيمان مىگردند . مرد حقّ پشيمان نمىشود ، هيچگاه ديده نشده است كه امام از فعل خود اظهار پشيمانى كند ، و اين علامتِ صحّت عمل و اتقان آناست ، و علاوه امام در هر موضوعى با قاطعيّت ، وظيفه مردم را تعيين مىكند ، نه آنكه از امروز به فردا محوّل كند ، يا با مشورت و مطالعه و تأنىّ و تروّى حقيقت بر او مكشوف گردد ، بلكه چون آئينه ، حقائق در مقابل او نمودار است ، و بلادرنگ پاسخ مىگويد . عُمَر در بسيارى از موضوعات در جواب مسائل احكام بسيار عادّى در مىماند ؛ از أميرالمؤمنين عليه السّلام از بعضى مسائل سؤال مىنمودند كه رياضىدانان بايد براى بدست آوردن جواب آن اعمال قواعد رياضى بنمايند ، آن حضرت بلادرنگ پاسخ مىداد ، آيا داراى مغز الكترونى بود ؟ ماشينهاى الكترونى نيز نمىتوانند از حلّ مسائل بسطيه تجاوز كنند ، ولى آن حضرت بدواً پاسخ مىداد ، گويا جواب مسئله مانند آفتاب در نزد او هويدا و روشن بوده است . اظهار ندامت ابو بكر از خلافت در بسيارى از مسائل قضاء كه احتياج به حل مسئلهء رياضى است آن حضرت فوراً پاسخ داده است . ابو بكر چند بار از خلافت خود اظهار پشيمانى نمود . كراراً گفت : اقيلونى ، اقِيلُونى وَ لَسْتُ بِخَيْرِكُمْ « 1 » بار خلافت را از گردن من برداريد من بهترين افراد شما نيستم ! بايد به او گفت : اگر خلافت را كه ربودى به امر خدا بود ، چگونه مىخواهى رها كنى ؟ و اگر به امر خدا نبود چگونه ربودى ؟
--> ( 1 ) در جلد دوم همين كتاب از اين حديث سخن مىرود ، و نيز در الغدير ج 5 ص 368 عين عبارت فوق را از الصواعق المحرقه ص 30 نقل مىكند